ریاست عمومی افتاواحتساب

یک نظر تاریخی بر گذشته نشاندهنده آنست که قضا ازبدو اسلام وجود داشته ودرپهلوی آن مفتیان هم مثابه اظهار کننده مسایل فقهی درحالیکه قاضیان الزام کننده همان مسایل بودند وجود داشتند . این سلسله تا اواخر دهه چهل شمسی ادامه یافت که بعد از آن با تغییر تشکیلات اساسی واداری دولت وتشکیل ستره محکمه سیستم قضایی کشورطبق قانون تشکیلات وصلاحیت قضائی سال 1346 نیز تغییر نموده ومفهوم قضاوت دسته جمعی مطرح گردید باین ترتیب بجای مفتی عضو محکمه در قانون پیش بینی گردیده و پس از آن رئیس محکمه (قاضی) وعضو یا اعضای آن مکلف گردیدند تا قضایا را بطور دسته جمعی و با صلاحیت ورای مشترک رسیده گی واصدار حکم نمایند که بالاثر آن مفیتان درتشکیل قضا مدغم گردیده و قاضی هم مکلف به تطبیق قوانین دررسیده گی قضایا گشت .
پس منظر احتساب می رساند که در دوره خلفای عباسی وبعد از آن بالخصوص دردوره ترکیه عثمانی نهادی تحت نام حسبه تشکیل بزرگی بود که بخشهای شاروالی ،آب ، برق ، اوقاف سرحدات ، فوایدعامه، امنیت عامه و سایر خدمات عامه را زیر اثر داشت ولی به مرور زمان بنابر شرایط ارگانهای تحت اثر آن یکی پی دیگری به شکل مستقل عرض اندام نموده که محتسبین درمجموع وبالخصوص درافغانستان فقط با وظایف بررسی مساجد واستجواب مسایل دینی ومذهبی از مردم باقیماندند که تشکیل آنان نیز دراخیر دهه چهل شمسی حذف گردید.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دردهه هفتاد شمسی به منظور احیای سنت حسنه گذشته تشکیل ریاست عمومی افتاواحتساب دوباره فعال گردید که درچوکات ستره محکمه ج.ا .ا فعالیت می نماید که بنا بر ضرورت ودرموارد مبهم به استناد مسایل فقهی وشرعی فتواهای لازم را صارد می نماید.
درماده 130 قانون اساسی تسجیل گردیده که محاکم در قضایای مورد رسیده گی احکام این قانون اساسی و سایر قوانین را تطبیق می کنند ، هر گاه برای قضیه ای از قضایای مورد رسیده گی ، درقانون اساسی وسایر قوانین حکمی موجود نباشد محاکم به پیروی از احکام فقه حنفی و درداخل حدودی که این قانون اساسی وضع نموه ،قضیه را به نحوی حل و فصل می نمایند که عدالت را به بهترین وجه تامین نمایند بناءً وظایف این اداره درهمکاری با محاکم در قبال صدور فتواهای شرعی وفقهی به ارتباط استهداآت واصله آنها واضح ومشخص است.
ریاست عمومی افتا واحتساب که متشکل از اعضای مجرب ومسلکی در بخشهای افتاواحتساب است درمقابل استفتائیه های واصله از طریق ادارات ،اشخاص و قنسلگری های افغانی درخارج کشور فتوا های شرعی را صادر ورسماً به مراجع مربوط گیسل میدارند. از طریق این اداره برای انعده از اتباع ذکور واناث خارجی که تقاضای گرویدن به دین مقدس اسلام رامینمایند،پس از علم اوری درمورد انگیزه تصمیم آنها وهم رضایت آنان ونیزپس از تشخیص اینکه آنان با درک حقانیت دین مبین اسلام میخواهند تا به گونه آگاهانه وداوطلبانه به این دین مشرف گردند ، پس از تلقین کلمه مبارک طیبه به ایشان تصدیقنامه های اسلامی صادر میگردد .
همچنان بخش احتساب این اداره وظایفش را درازاله منکرات وتبلیغ امر به معروف ونهی از منکر از طریق مساجد وسایر اجتماعات به بهترین نحوه اجرا نموده که مطالعه گزارشات مبین وموید فعالیت مفید وسالم این بخش است .