ریاست عمومی افتا واحتساب

یک نظرتاریخی برگذشته نشاندهنده انست که قضا از بدو اسلام وجود داشته ودرپهلوی ان مفتیان هم مثابه اظهارکننده مسایل فقهی درحالیکه قاضیان الزام کننده همان مسایل بودند وجود داشتند. این سلسله تا اواخر دهه چهل شمسی ادامه یافت که بعد از ان تغیرتشکیلات اساسی واداری دولت وتشکیل ستره محکمه سیستم قضایی کشور طبق قانون تشکیلات وصلاحیت قضائی سال 1346 نیز تغییر نموده ومفهوم قضاوت دسته جمعی مطرح گردید باین ترتیب بجا ی مفتی عضو محکمه درقانون پیش بینی گردیده وپس از ان رئیس محکمه (قاضی) وعضو یا اعضای آن مکلف گردیدند تا قضایا را بطور دسته حکعی وبا صلاحیت ورای مشترک رسیده گی واصدار حکم نمایند که بالاثر آن مفیتان در تشکیل قضا مدغم گردیده وقاضی هم مکلف به تطبیق قوانین در رسیده گی قضایا گشت.

پس منظر احتساب می رساند که در دوره خلقای عباسی وبعد از ان بالخصوص در دوره ترکیه عثمانی نهادی تحت نام حسبه تشکیل بزرگی بود که بخشهای شاروالی ، اب ، برق ، اوقاف سرحدات ، فواید عامه ، امنیت عامه وسایرخدمات عامه را زیر اثرداشت ولی به مرورزمان بنابرشرایط ارگانهای تحت اثر ان یکی پی دیگر به شکل مستقل عرض اندام نموده که محتسبین درمجموع وبلخصوص درافغانستان فقط به وظایف بررسی مساجد واستجواب مسایل دینی ومذهبی از مردم باقی مانند که تشکل آنان نیزدراخیردهه چهل شمسی حذف گردید.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی دردهه هفتاد شمسی به منظوراحیای سنت حسنه گذاشته تشکیل ریاست عمومی افتا واحتساب دوباره فعال گردید که درچوکات ستره محکمه ج.ا.ا فعالیت می نماید که بنابر ضرورت ودر موارد مبهم به استناد مسایل فقهی و شرعی فتوای لازم را صادر می نماید.

درماده 130 قانون اساسی تسجیل گردیده که محاکم درقضایای مورد رسیدگی احکام این قانون اساسی وسایر قوانین را تطبق می کنند، هر گاه برای قضیه ای ازقضایای مورد رسیدگی ، درقانون اساسی وسایر قوانین حکمی موجود نباشد محاکم به پیروی از احاکم فقه حنفی و در داخل حدودی که این قانون اساسی وضع نمود قضیه را به نحوی حل وفصل مینماید که عدالت را به بهترین وجه تامین نمایند بنآ وظایف این اداره درهمکاری با محاکم درقبال صدورفتوای شرعی وفقهی به ارتباط استهداآت واصله انها واضح ومشخص است.

ریاست عمومی افتا و احتساب که متشکل از اعضای مجرب ومسلکی دربخشهای افتا واحتساب است درمقابل استفتائیه های واصله ازطریق ادارات، اشخاص وقنسلگری های افغانی درخارج کشورفتوا های شرعی را صادر و رسمآ به مراجع مربوطه گیسل میدارند. ازطریق این اداره برای انعده از اتباع ذکورواناث خارجی که تقاضای گرویدن بدین مقدس اسلام را مینمایند پس از علم اوری درمورد انگیزه تصمیم انها وهم رضایت انان ونیز پس از تشخیص اینکه انان با درک حقانیت دین مبین اسلام میخواهند تا به گونه اگاهانه وداوطلبانه به این دین مشرف گردند، پس ازتلقین کلمه مبارک طیبه به ایشان تصدیقنامه های اسلامی صادرمیگردد.

همچنان بخش احتساب این اداره وظایف را درازاله منکرات وتبلیغ امر به معروف ونهی از منکر از طریق مساجد وسایر اجتماعات به بهترین نحوه اجرا نموده که مطالعه گزارشات مبین وموید فعالیت مفید وسالیم این بخش است.